ბავშვთა და მოზარდთა შეფასება და თერაპია
ბავშვობისა და მოზარდობის ასაკში გამოვლენილი სირთულეები ძირითადად იყოფა შემდეგ კატეგორიებად: ასაკობრივი სირთულეები, განვითარების დარღვევები და ემოციური სფეროს სირთულეები.
ზემოთჩამოთვლილ მიმართულებებთან თერაპიულ მუშაობას, უმეტესწილად, წინ უძღვის შეფასების პროცესი, სადაც მშობლებთან ჩატარებული ინტერვიუსა და ბავშვთან პირველადი გასაუბრების საფუძველზე ხდება ძირითადი სირთულეების გამოკვეთა.
აღსანიშნავია, რომ შეფასების პროცესი შესაძლოა რამდენიმე შეხვედრის განმავლობაში გაგრძელდეს, მანამ სანამ კლინიკური ფსიქოლოგი შეაგროვებს ინფორმაციას ბავშვის პრობლემებისა და მისი მოგვარების გზების შესახებ.
პირველადი შეფასების შემდეგ ხდება ოჯახის ინფორმირება არსებულ სირთულეებზე და კლინიცისტი გასცემს რეკომენდაციებს საჭირო თერაპიულ სერვისებზე ( ქცევითი თერაპია, ფსიქოთერაპია, არტ თერაპია, ნეიროფსიქოლოგიური შეფასება, მეტყველების თერაპია, ფსიქიატრის კონსულტაცია და სხვა).
გუგა სიხარულიძის მენტალური ჯანმრთელობის კვლევით ცენტრში, კლინიკური ფსიქოლოგიის მომსახურება ბავშვებისა და მოზარდებისთვის მოიცავს შემდეგ მიმართულებებს:
- შეფასება და დიაგნოზი:
- ფსიქოლოგიური შეფასებები: შედეგი ფსიქიკური სირთულეების შეფასება– შფოთვა, დეპრესია, ADHD, აუტიზმის სპექტრის აშლილობა, დასწავლის უნარის დარღვევა, შიშები და ფობიები, ობსესიურ კომპულსიური აშლილობა.
- ინტერვიუირება: ინფორმაციის შეგროვება ბავშვის/მოზარდის და მათი ოჯახისგან პრობლემების და მომართვის მიზეზების იდენტიფიცირებისთვის.
- სტანდარტიზებული ტესტირება: ასაკთან შესაბამისი ინსტრუმენტების გამოყენება კოგნიტური უნარების, ემოციური რეგულაციისა და პიროვნული თვისებების შეფასებისთვის.
- ინდივიდუალური თერაპია:
- კოგნიტიურ- ქცევითი თერაპია (CBT): მტკიცებულებებზე დაფუძნებული თერაპიული მეთოდი შფოთვის, შიშებისა და ქცევითი პრობლემების მოგვარებისთვის.
- ოჯახის თერაპია:
- მშობელი-ბავშვის ურთიერთქმედების თერაპია (PCIT): მიზნად ისახავს მშობელთან და ბავშვს შორის ურთიერთობის გაუმჯობესებას, განსაკუთრებით მათთვის, ვისაც ქცევითი პრობლემები აქვთ.
- მშობელთა ტრენინგი და მხარდაჭერა: მშობლებისთვის იმ სტრატეგიების სწავლება, რომლებიც დაეხმარებათ ბავშვის ფსიქიკური ჯანმრთელობის სირთულეებთან ეფექტურად გამკლავებაში.
- მშობლების ფსიქოგანათლება:
- მშობელთა საგანმანათლებლო პროგრამები: მშობლებისთვის, რომლებსაც სურთ ისწავლონ ს ბავშვის განვითარების, ფსიქიკური ჯანმრთელობის, პრობლემებისა და ეფექტური მშობლის ქცევების ტექნიკები.
ეს მომსახურებები მიზნად ისახავს ბავშვებისა და მოზარდების ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემების მრავალფეროვანი საჭიროებების გადაჭრას, მათი ემოციური, ფსიქოლოგიური და სოციალური კეთილდღეობის გაუმჯობესებას.
ბავშვთა ასაკში გამოვლენილ სირთულეებზე მშობლების მხრიდან დროული რეაგირება და კვალიფიციურ სპეციალისტთან ერთად მუშაობა მნიშვნელოვანია, შემდგომში პრობლემების მოგვარებისა და ფსიქიკური კეთილდღეობის გაუმჯობესებისთვის.
მოზარდობის ასაკი მნიშვნელოვანი ეტაპია ბავშვის განვითარებისთვის, შესაბამისად, ოჯახის მხრიდან ყურადღება და მოზარდის ხასიათში, ქცევასა ან ფიზიკურ მახასიათებლებში გამოხატული ცვლილებებისადმი დროული რეაგირება სპეციალისტისთვის და თავად მოზარდისთვის მნიშვნელოვანია, რათა ემოციურ- ქცევითი სირთულეები დროის მოკლე პერიოდში ხარისხიანად გადაიჭრას.