სტიგმა – ბარიერი ჩვენს კეთილდღეობამდე

ძლიერ ადამიანს განსაცდელიც მეტი აქვს ცხოვრებაში ! ! !

თქვენს გარშემო ადამიანები ღიად საუბრობენ ფსიქიკურ ჯანმრთელობასთან დაკავშირებულ პრობლემებზე? ან თქვენ თუ გისაუბრიათ ამის შესახებ მეგობრებთან,ოჯახის წევრებთან, თანამშრომლებთან ყოველგვარი შიშის გარეშე? ჩვენ, როგორც წესი, ნაკლებად გვიჭირს გამოვხატოთ ფიზიკური ჩივილები, მაშინ, რატომ გვაქვს შიშის განცდა ფსიქიკურ პრობლემებსა და სირთულეებზე საუბრისას? და მაინც რატომ გვეშინია ფსიქიკური პრობლემის?

მენტალური პრობლემები ხშირად ადამიანის მიერ აღიქმება, როგორც მისი პიროვნული სისუსტე ან ნაკლი. ამის გამო ხშირად “თავს იმართლებს”, რომ ის არის ძლიერი პიროვნება და ამიტომ არ “დამართნია” ან არ “დაემართება” რაიმე სახის ფსიქიკური პრობლემა. რეალურად პიროვნული სიძლიერე განისაზღვრება ჩვენი მზაობით, გავუმკლავდეთ სხვადასხვა სირთულეებს და გამოწვევებს. 

რაც შეეხება ფსიქიკურ პრობლემას, ის არის ჯანმრთელობის დარღვევა და მასთან ბრძოლა გვაძლიერებს.

სტიგმის დასაძლევად სწორად გადადგმული ნაბიჯი, არა მარტო ჩვენ გვაძლიერებს, არამედ არის კარგი მაგალითი და შესაძლებლობა სხვა ადამიანებისთვისაც. 

სტიგმა არა მხოლოდ გვიქმნის ბარიერს მკურნალობის დასაწყებად, არამედ ხშირად ხდება მკურნალობის ნაადრევად შეწყვეტის მიზეზიც, რაც საბოლოოდ, ნეგატიურად აისახება მკურნალობის შედეგებზე.

საზოგადოებრივი სტიგმა

გულისხმობს საზოგადოებაში გავრცელებულ ნეგატიურ სტერეოტიპებსა და ცრურწმენებს ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემების მქონე ადამიანების მიმართ. საზოგადოებაში დამკვიდრებულმა სტიგმამ შესაძლოა გამოიწვიოს სხვადასხვა სახის დისკრიმინაცია (მაგ. დისკრიმინაცია დასაქმებისა და განათლების სფეროში).  

თვითსტიგმა

ჩნდება მაშინ, როდესაც მენტალური ჯანმრთელობის მქონე პირები საზოგადოებაში მათ შესახებ გავრცელებული ნეგატიური რწმენების დაჯერებას იწყებენ. თვითსტიგმამ შეიძლება გამოიწვიოს სირცხვილის, დანაშაულის განცდა და თვითშეფასების დაქვეითება. ყოველივე ეს კი საბოლოოდ, აისახება ცხოვრების ხარისხის დაქვეითებაზე. შედეგად, თვითსტიგმამ შესაძლოა ხელი შეუშალოს ინდივიდებს დახმარების ძიებასა ან მკურნალობის გაგრძელებაში. 

ინსტიტუციური სტიგმა

ეხება სოციალურ, საჯარო ინსტიტუტებში არსებულ პოლიტიკასა და პრაქტიკას, რომელიც ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემის მქონე პირების დისკრიმინაციას ახდენს. სისტემატიურად აყენებს არახელსაყრელ მდგომარეობაში, აბრკოლებს და ზღუდავს. 

მსოფლიოს მასშტაბით, აქტიურად მიმდინარეობს სხვადასხვა კამპანია ფსიქიკური ჯანმრთელობის სტიგმის შესამცირებლად.

აღნიშნულის შედეგად, მკვეთრად გაზარდა იმ ადამიანების რიცხვი, რომლებიც თავისუფლად მიმართავენ ფსიქიკური დარგის სპეციალისტებს. 

დესტიგმატიზაცია არის ჩვენი კლინიკის ძირითად ამოცანა. ეს თავის მხრივ ყველა კომპონენტში იგრძნობა..

მაგ: კლინიკის ვიზუალური მხარე, კომფორტი, ოჯახური გარემო, პერსონალის და სპეციალისტების სტიგმისგან თავისუფალი დამოკიდებულება.  

მნიშვნელოვანია გვახსოვდეს, რომ სტიგმისგან განთავისუფლება გამოჯანმრთელების გზის დასაწყისია!  

ავტორი: მარიამ შერეშაშვილი
რედაქტორები: გუგა სიხარულიძე, ელენე ხომერიკი, ელენე გოგოხია, მარიამ ახმეტელი